WSPOMNIENIE STANISŁAWA MATYSKA
Jedną z najtragiczniejszych kart Września 1939 roku było zamordowanie przez Niemców wieloletniego sekretarza Zarządu Miejskiego Stanisława Matyska. W tym miejscu warto pochylić się nad biografią wspomnianej postaci, ukazać losy i związki z Kostrzynem, a przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, dlaczego Stanisław Matysek padł ofiarą niemieckich represji. Stanisław Matysek przyszedł na świat 3 lutego 1901 roku w Bogdaju (zwanym także Bógdajem) – małej miejscowości położonej ok. 20 km od Ostrowa Wielkopolskiego – jako syn Stanisława Matyska i Teofili Sieraczek z.d. Korbasiewicz. Stanisław był piątym, a zarazem ostatnim dzieckiem państwa Matysków. Ukończył gimnazjum w nieodległych Sulmierzycach. Co ciekawe, nazwisko Matysek miało być zapisywane niekiedy przez Prusaków jako Matyszek/Matysiak.
Stanisław Matysek praktykował w urzędach powiatowych w północnej Wielkopolsce, w Żninie oraz Nakle nad Notecią. W 1922 roku objął funkcję sekretarza miejskiego w Kostrzynie – stało się to w wyniku konkursu przeprowadzonego przez władze miasta, które szukały osoby na wspomniane stanowisko. Jako sekretarz miejski magistratu kostrzyńskiego, a następnie sekretarz Zarządu Miejskiego w Kostrzynie współpracował z kolejnymi burmistrzami Kostrzyna, a przede wszystkim odpowiadał za sprawy stanu cywilnego. Był gorącym orędownikiem uregulowania i uporządkowania terenów pomiędzy młynem Szczepskich a linią kolejową – powstaniem Parku Miejskiego i ulicy Warszawskiej, która stała się ważną ulicą ówczesnego Kostrzyna.
Stanisław Matysek jako działacz miejski i społecznik, istotny filar funkcjonowania Kostrzyna, patriota, a przede wszystkim Polak stał się osobą będącą na celowniku okupanta niemieckiego. Sekretarz Zarządu Miejskiego został aresztowany przez Niemców 12 września 1939 roku. Przetrzymywany na terenie szkoły podstawowej przy ul. Średzkiej, dotkliwie bity, katowany, wycieńczony zmarł prawdopodobnie nocą z 14 na 15 września 1939. Ciało Stanisława Matyska było szukane w wielu miejscach w Kostrzynie i okolicach, chociażby na terenie obecnego przedszkola „Jacek i Agatka” i na dawnym cmentarzu ewangelickim przy trasie z Kostrzyna do Skałowa, ale niestety nie zostało odnalezione.
Warto nadmienić, że Stanisław Matysek był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną – Stanisławą Laudowicz (zm. 1938) z Sulmierzyc – doczekał się córki Urszuli (ur. zm. 1936) oraz syna Kazimierza (ur. 16.02.1938) – póżniejszego regionalisty, animatora kultury, wieloletniego dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Kostrzynie, a przede wszystkim założyciela i kustosza Izby Muzealnej Ziemi Kostrzyńskiej. Drugą żoną Stanisława Matyska była Bronisława Matysek z.d. Pogorzelska (1910-1978) z Kostrzyna. Postać, działalność, zasługi, jak i tragiczny los Stanisława Matyska na zawsze zapisały się na kartach historii naszego miasta.
Cześć Jego pamięci!
B.K.